Dược phẩm - thực phẩm

Cập nhật ngày 01/09/2006

Nhóm thuốc enzyme chống viêm, giảm phù nề

Các thuốc bạn hỏi đều là các biệt dược thuộc nhóm thuốc enzyme chống viêm, giảm phù nề rất hay dùng để điều trị phối hợp với thuốc kháng sinh trong nhiều bệnh có viêm sưng hoặc các chấn thương có phù nề.
Hiện nay các thuốc chống viêm, giảm phù nề có nhiều loại với nhiều tên biệt dược khác nhau. Bạn có thể dùng alpha choay hoặc serrata để phối hợp với thuốc kháng sinh đều được.
Enzyme chống viêm, giảm phù nề là nhóm thuốc có nguồn gốc từ các men tự nhiên do một số tuyến hoặc vi sinh vật tiết ra. Các enzyme kháng viêm hiện nay được sử dụng rất phổ biến trong nhiều bệnh vì các đặc tính kháng viêm, giảm phù nề, làm tan đờm, ức chế sự phát triển của tế bào... Trên thị trường hiện nay có khá nhiều thuốc thuộc nhóm này. Khi kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú, nhiều thầy thuốc cũng thường kê các enzyme kháng viêm để dùng phối hợp với kháng sinh trong các trường hợp nhiễm trùng. Sau đây là một số thuốc tiêu biểu:
Serratio peptidase: Còn có tên là serrapeptase là một enzyme phân giải protein chiết xuất từ một chủng vi khuẩn không gây bệnh thuộc loài serratia. Hiện có rất nhiều tên biệt dược trên thị trường như serrata, amitase, danzen, garzen, pepti... Thuốc có hoạt tính kháng viêm mạnh, hiệu quả hơn các thuốc có nguồn gốc enzyme khác, mạnh hơn alpha chymotripsin hàng chục lần. Thuốc phân hủy các polypeptid gây viêm và tiêu fibrin mạnh, tác dụng trực tiếp vào quá trình gây viêm, đặc tính tiết dịch, giảm đau và không có tác dụng lên quá trình đông máu. Sử dụng thuốc này cùng với kháng sinh có tác dụng tốt vì thuốc tăng vận chuyển kháng sinh vào ổ nhiễm trùng. Nó xâm nhập tốt vào các mô viêm, phân hủy mô hoại tử và các sản phẩm thoái hóa, làm tiêu mủ và máu tụ, tạo thuận lợi cho đại thực bào, gia tăng hoạt tính của thuốc kháng sinh. Serratio peptidase cũng làm giảm trọng lượng khô và độ nhớt của dịch xuất tiết mũi, đờm, làm long đờm và bài xuất mủ dễ dàng. Vì những đặc tính tốt đó, thuốc được sử dụng để điều trị ngoại khoa trong các triệu chứng viêm và phù nề sau phẫu thuật, chấn thương và sau phẫu thuật chỉnh hình. Trong chuyên khoa tai mũi họng nó được dùng để điều trị các triệu chứng viêm xoang, viêm tai giữa, viêm họng. Đây là thuốc tốt để phối hợp với kháng sinh trong các bệnh nhiễm khuẩn và là thuốc long đờm trong các bệnh về phổi như viêm phế quản, hen phế quản, lao... Thuốc thường được trình bày dưới dạng viên nén bao phim nên cần uống nguyên cả viên thuốc trước hoặc sau bữa ăn. Cần thận trọng đối với các bệnh nhân rối loạn đông máu hoặc chức năng gan thận kém.
Alpha chymotripsin: Là một endopeptidase tự nhiên do tuyến tụy tiết ra. Thuốc này có tác dụng chống viêm, giảm phù nề sau chấn thương hoặc sau mổ rất tốt. Alpha chymotripsin làm giảm và mất đi các bọc máu ngoài da, các trường hợp bong gân do chấn thương. Trên thị trường có cả thuốc dạng uống và dạng tiêm. Do bản chất là một protein ngoại lai, khi sử dụng dạng tiêm cần thận trọng vì có thể xảy ra triệu chứng quá mẫn hoặc sốc phản vệ. Khi tiêm bắp có thể gây đau và phù nề tại chỗ. Thuốc tiêm được trình bày dưới dạng một ống thuốc bột đông khô và một ống dung dịch để pha. Vì vậy khi mua thuốc cần chú ý kiểm tra trong đơn vị đóng gói đủ mỗi ống thuốc có một ống dung dịch đi kèm. Dạng thuốc viên alpha chymotripsin được sử dụng nhiều vì an toàn hơn. Có thể uống hoặc ngậm dưới lưỡi. Tuy nhiên, cần chú ý chia liều nhiều lần trong ngày để thuốc hấp thu từ từ.
Lysozyme: Có tác dụng tương tự như thuốc trên. Thuốc này đặc biệt tốt cho các trường hợp nhiễm khuẩn cấp để kết hợp với kháng sinh trong các bệnh nhiễm khuẩn như viêm xoang, viêm phế quản để làm tan đờm và chống chảy máu sau phẫu thuật. Trên thị trường có các biệt dược của thuốc này như lozym, conolyzyme, noflux, igatan...
Các thuốc thuộc nhóm enzyme chống viêm, giảm phù nề được sử dụng nhiều trong cộng đồng, nhất là loại thuốc uống. Tuy nhiên, do bản chất của thuốc là enzyme (men) nên thuốc dễ bị ảnh hưởng của điều kiện bảo quản như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng. Vì vậy, trong điều kiện tự nhiên của nước ta, thuốc dễ bị biến chất làm giảm hoạt tính. Cũng cần nhắc lại đây là các thuốc chống viêm chứ không phải thuốc kháng sinh. Vì vậy không nên dùng thuốc đơn độc để tiêu diệt vi khuẩn mà phải phối hợp với thuốc kháng sinh trong các bệnh nhiễm trùng.
Trường hợp của anh có thể dùng anpha choay hoặc serrata cùng với kháng sinh đều được.

ThS. Lê Quốc Thịnh
Báo Sức khỏe đời sống